Wszystko pod konrolą

Impulsem do projektu stała się refleksja nad funkcją i znaczeniem terenów dawnej Stoczni Gdańskiej w kontekście zmieniającej się rzeczywistości polityczno-społecznej. Stocznia to symbol obalenia komunistycznego reżimu, a zarazem postindustrialne przestrzenie, będące w pierwszych dekadach transformacji przedmiotem spekulacji w młodym demokratycznym systemie, który nastał w pakiecie z kapitalistyczną gospodarką i neoliberalnym systemem wartości. To również miejsce szeregu inicjatyw artystycznych, w dzisiejszym języku grassroots initiatives i artist-run-spaces oraz pracowni-squatów, które spontanicznie wyrastały w dawnych biurowcach i halach produkcyjnych.

W tym przejściowym momencie między konstrukcją a destrukcją, chaosie transformacji, kiedy nikt do końca nie panował nad tym, co się działo w Stoczni, to właśnie artyści dbali o zachowanie jej znaczenia i dziedzictwa materialnego, jednocześnie je problematyzując i kontekstualizując w swojej twórczości.

Teren dawnej stoczni, niegdyś coraz bardziej niewydolny moloch pod kontrolą państwa, został rozparcelowany między wieloma właścicielami-inwestorami. Część dawnych hal została zrewitalizowana i zagospodarowana, w tym na inicjatywy kulturalne i eventy czy pracownie artystyczne, już nie spontaniczne, czasami nielegalne, o niepewnym statusie, ale przestrzenie kreatywne, legalnie wynajmowane, których istnienie wpisane jest w strategię biznesową i budowanie wizerunku firmy.

Można więc powiedzieć, że została osiągnięta sytuacja idealna – harmonia między biznesem a sztuką, gdzie jedno wpiera drugie i każde ma swoje miejsce. Co więcej – kreatywność (creativity – po polsku twórczość) – wcześniej przede wszystkim odnosząca się do twórczości artystycznej, jak również idea Beuysa „Każdy człowiek jest artystą”, w której człowiek jako jednostka twórcza może się przeciwstawić światu podporządkowanemu kapitalistycznym wartościom i dążeniu do maksymalizacji zysku, została inkorporowana do biznesu…Kreatywność to cecha wysoce pożądana wśród menedżerów, a także freelancerów, których nie trzeba zatrudniać na etat, więc obniżają koszty.

Instalacja w warstwie wizualnej odnosi się do tablic/oznaczeń, które pełnią funkcję informacyjną lub perswazyjną – ostrzeżenia, nakazu lub zakazu. Niektóre z prac składających się na instalację nawiązują w swojej estetyce do PRL-owskich tabliczek, które wisiały np. W zakładach pracy, w tym Gdańskiej Stoczni. Inne naśladują współczesne oznaczenia informujące np. o video-monitoringu budynku. Elementom wizualnym towarzyszą hasła nawiązujące do myśli teoretyków/teoretyczek kultury, m.in. Felixa Guattariego, Michaela Foucaulta, Silvii Federici czy Donny Haraway, a także Andrzeja Turowskiego, odnoszących się do problemów takich jak relacje władzy, kontrola, kryzys klimatyczny, sztuka i społeczeństwo. Prace te, te na zasadzie mimikry, zostały zainstalowane obok tabliczek informujących o regułach zachowania w danej przestrzeni, np. „Tylko dla personelu”, „Brama. Nie zastawiać”, „Droga ewakuacyjna”.