Anka Leśniak

prace         cv        teksty        kontakt

2026    2025    2024    2023    2022    2021    2020    2019    2018    2017    2016    2015    2014    2013    2012    2011    2010    2009    2008    2007    2006    2004


PRACE 2025

Zula, Janka, Stefa, Róża

obiekt, grafika cyfrowa


Wszystkie nasze rewolucje
wystawa zbiorowa
Akademickie Centrum Designy
FERMENT Festiwal Sztuki Kobiet, Łódź

Praca jest drugą z serii realizacji dedykowanych Zuli Pacanowskiej (1904-1942) – kobiety „nieumiejscowionej w historii”. Pacanowska walczyła o prawa robotników i robotnic, była liderką ruchu oporu w łódzkim getcie, harcerką Ha'Szomer Ha'Cair, twórczynią. Przez niemal pół wieku ulica na terenie dawnego Litzmannstadt Ghetto nosiła jej imię. Jako działaczka nielegalnej Komunistycznej Partii Polski była więziona za swoją działalność przed wojną, a w czasie okupacji niemieckiej zamknięta w getcie, gdzie stawiała opór polityce Chaima Rumkowskiego. Zula Pacanowska została zamordowana przez niemieckich nazistów w obozie w Chełmnie nad Nerem.

Imiona żeńskie w tytule pracy nawiązują do pseudonimów, jakich używała Rachela (Zula) Pacanowska, a jednocześnie sugerują wielość kobiet zaangażowanych w walki i rewolucje swoich czasów, a także stawiających czoła codziennej egzystencji i walczących o swoje i nie tylko swoje prawa.

Praca składa się z płaskorzeźby wzorowanej na elemencie wkomponowanym w instalację „Strajk dudni ulicą” przy ul. Zgierskiej 56 w Łodzi. Płaskorzeźba w swojej formie nawiązuje do Orderu Sztandaru Pracy, którym Zaula Pacanowska została pośmiertnie odznaczona przez władze PRL. Postać męska widniejąca na oryginalnym orderze, została tu zastąpiona przez kobiecą.

Departure for the Witches Sabbath Departure for the Witches Sabbath

Praca składa się z płaskorzeźby wzorowanej na elemencie wkomponowanym w instalację „Strajk dudni ulicą” przy ul. Zgierskiej 56 w Łodzi. Płaskorzeźba w swojej formie nawiązuje do Orderu Sztandaru Pracy, którym Zaula Pacanowska została pośmiertnie odznaczona przez władze PRL. Postać męska widniejąca na oryginalnym orderze, została tu zastąpiona przez kobiecą.

Obok płaskorzeźby, będącej tu rodzajem ready-made, umieszczony został wielkoformatowy wydruk nawiązujący do strony z archiwalnej gazety, ukazującej różne aspekty biografii Zuli Pacanowskiej. Nagłówek z napisem „Łodzianka” wzorowany jest na historycznej szacie graficznej gazety „Łodzianin” wydawanej od 1900 roku przez Polską Partię Socjalistyczną.

Praca przypomina postać Zuli Pacanowskiej – komunistki z przekonania, artystki, sanitariuszki, członkini oporu w getcie łódzkim, ofiary nazizmu, a dziś, ofiary bezmyślnie stosowanej tzw. Ustawy dekomunizacyjnej, na mocy której zlikwidowano w Łodzi ulicę jej imienia.